Fon Fon Pepre

In Suriname is Fon Fon Pepre een smaakmaker die bestaat uit zongedroogde Madame Jeanette pepers, (soms) zongedroogde Adjuma Pepers met wat keukenzout, al claimen sommige merken dat ze dat laatste vervangen hebben door zeezout. Het mengsel wordt in een vijzel fijngestampt, een activiteit die in Suriname fon fon wordt genoemd.

Fon Fon Pepre past perfect binnen de Surinaamse keuken en kan worden gebruikt om verschillende gerechten op smaak te brengen. Door de gemalen vorm is de peper eenvoudig te doseren en te verwerken.

Maar nu rijst de vraag wat 'fon fon' (of soms fong fong) eigenlijk betekent en waar deze term deze vandaan komt.

In het Surinaamse taal, het Sranantongo (en andere creoolse talen van de Marrons, zoals het Ndyuka en Saramaccaans), betekent het woord 'fonfon' zoiets als 'een pak slaag', de activiteit 'slaan' zelf of 'een flinke afranseling'. Het verwoordt dus ook de actie van de stamper in een vijzel of mortier, waarbij ingrediënten met kracht worden fijngestampt en vermalen.

Out of Africa
De term vindt zijn oorsprong in een combinatie van West-Afrikaanse taalstructuren en het behoud van woordenschat. Het basiswoord is fon, wat staat voor 'slaan' of 'geselen'. Het is rechtstreeks afkomstig uit de Gbe-talen van West-Afrika, specifiek het Fon (voornamelijk gesproken in Benin) en het Ewe (gesproken in Togo en Ghana), waarin het werkwoord fo of fòn 'slaan' betekent. Tijdens de trans-Atlantische slavenhandel namen West-Afrikaanse gevangenen deze woorden mee naar de plantages in Suriname. Het herhalen van een woord (reduplicatie) is een kenmerk dat is overgenomen uit de Niger-Congo-taalfamilie. In Caribische creooltalen wordt het herhalen van een werkwoord gebruikt om van een handeling een zelfstandig naamwoord te maken dat staat voor een langdurige, herhaalde of intensieve activiteit. Waar fon dus 'slaan' betekent, kun je fonfon of fon fon specifiek vertalen als 'een flink pak slaag' of 'het afranselen'.

Geef maar eerlijk toe: je had het altijd al willen weten.

Wil je Fon Fon Pepre eens proberen, dan kun je die bestellen bij Tropical Caribbean Products.