Een dieetaardappel

De recent aan de Landbouwuniversiteit van Wageningen (WUR) afgestudeerde Xuan Xu onderzocht de verteerbaarheid van het zetmeel in aardappels[1]. Die verteerbaarheid hangt af onder meer van de hoeveelheid fosfaatmoleculen die zich hechten aan het zetmeel, zo legt haar copromotor Luisa Trindade uit. Hoe meer fosfaat wordt vastgelegd in de aardappel, des te moeilijker het zetmeel afbreekt. Xu ontdekte dat er bepaalde enzymen zijn die het fosfaat aan het zetmeel laten hechten of er juist voor zorgen dat het fosfaat ontkoppelt.
Met een van de enzymen, laforin, deed ze testen. Dit enzym ontkoppelt bij mensen fosfaat van glucose. Bij de aardappel zou dit een vergelijkbare reactie geven, verwachtte Xu, maar tot haar verrassing zorgde dit enzym juist voor meer fosfaat aan het zetmeel. Het enzym bleek niet actief tijdens de vorming het zetmeel in de aardappel, maar de aardappelplant dacht van wel en verhoogde in reactie daarop de vastlegging van het fosfaat aan het zetmeel. Daardoor ontpopte laforin zich als de sleutel om dieetaardappelen te kunnen maken.

Dat het enzym fosfaat vastlegt aan zetmeel in aardappel en daarmee de pieper lastiger verteerbaar maakt, staat vast. Xu heeft de eigenschap succesvol ingebouwd met behulp van genetische modificatie. Omdat het toepassen van gm-technologie problematisch is bij voedingsgewassen, zoekt men toch naar andere opties. ‘Wellicht kunnen we een eiwit vinden in aardappelplanten die hetzelfde effect in de plant heeft als laforin.’

Dit enzym geeft dus een prikkel aan de plant om meer fosfaat aan zetmeel te koppelen, maar wat is die prikkel? ‘Dat is een vraag voor de volgende promovendus’, zegt Luisa Trindade. De opvolger van Xu gaat de aanjager van deze reactie identificeren en gaat onderzoeken hoe de vastlegging van fosfaat op een andere manier kan worden gestimuleerd dan via genetische modificatie.

Als dat lukt, dan heb je een slecht verteerbare aardappel die interessant is voor mensen die willen afvallen. Maar met dit principe kun je ook een aardappel ontwikkelen die juist heel goed verteerbaar is, voor bijvoorbeeld slecht etende senioren in verzorgingstehuizen.

[1] Xu: Starch Meets Biotechnology. In Planta Modification of Starch Composition and Functionalities (PhD)

No comments:

Post a Comment