Een bijzondere chilipeper: Lombok Rawit

Zoals al eerder is gezegd zijn de chilipepers inheems in de tropische gebieden van het Amerikaanse continent en zijn ze door de Spanjaarden en Portugezen via Europa in Azië geïntroduceerd. Het is daarom ook niet verwonderlijk dat chilipepers ook wel Spaanse pepertjes worden genoemd.

Het wonderlijke van deze geschiedenis is dat Columbus de opdracht had om peper uit de nieuwe koloniën mee te nemen, maar dat hij daar chilipepers ontdekte. Die chilipepers hebben langzaam maar zeker in menige zuidoost-Aziatische keuken de zwarte peper verdrongen. Dat is op zich niet zo vreemd omdat de smaak van zwarte peper ietwat scherp en leeg is, terwijl die van chilipeper door de vele liefhebbers als scherp en fris fruitig wordt ervaren. Chilipeper geeft dus als het ware een extra dimensie aan het gerecht.
Ook de bekende Cayennepeper heeft een lange reis achter de rug. Cayenne is genoemd naar de hoofdstad van Frans Guyana, een buurland van Suriname. De inheemse volkeren noemden hun land Guiana dat in hun taal zoiets betekende als 'land van vele rivieren'. Cayenne is weer de Franse verbastering van het woord Guyana.

De Cayennepeper is uiteindelijk ook in Zuidoost-Azië terechtgekomen en daar heet hij nu in het Indonesisch lombok rawit. Het eerste deel van de naam vernoemt het Indonesische eilandje Lombok waar het uitbundig groeit. Het tweede deel, rawit, is een Javaans woord dat als 'mooi' of 'fijn' vertaald kan worden, maar dan ook in de betekenis van 'fijn gemalen' of 'fijn gehakt'. De fijngemalen lombok rawit wordt gebruikt om de bekende sambal te maken. Dat woord komt uit het oud-Maleis, heeft weer de Indische Oceaan overgestoken en is op Sri Lanka (Ceylon) verbasterd tot sambola. Beide woorden en beide ingrediënten hebben met de in Nederland terugkerende Indië-gangers opnieuw de lange reis naar Europa gemaakt en kunnen nu als een vast onderdeel van de Nederlands/Indische keuken beschouwd worden.

Ook via een andere route is de Cayennepeper in Nederland opgedoken: allereerst via de steeds populairder wordende Mexicaanse en Texaanse keukens (TexMex), maar daarnaast ook via de uit Amerika afkomstige pepperspray van onze vaderlandse politie. Die bestaat uit verpoederde Cayennepeper, opgelost in een plantaardige olie. Da's beslist een onaardig gebruik van die heerlijke pepertjes.

No comments:

Post a Comment